|
Article in other languages:
|
Социализмлă Совет Республикисен Союзĕ (кĕскен: СССР, вырăсларан Союз Советских Социалистических Республик), — 1922-1991 çулсенче пулнă нумай халăхлă социализмлă патшалăх.
Пĕрлешӳ
Ку пĕрлешӳ Союзĕ 15 Социализмлă Совет Республикинчен тăнă:
СССР территори пайланăвĕ
-
Совет Союзĕн пĕтĕм территории лаптăкĕ 1991 çулхи çурла тĕлне 22,4 млн км² пулнă.
Чи малтанах, СССР йĕркелес Килĕшӳпе татăçуллă (раштав, 30 1922), СССР шутне кĕнĕ:
1940 çулта СССР-а Карел-Финн, Молдави, Литва, Латви тата Эстон ССРĕ кĕнĕ.
1956 çулта Карел-Финн республикине РСФСР шутĕнчи Карели АССРĕ çине улăштарнă.
1991 çулхи авăн, 6 СССР Патшалăх Канашĕ СССР йышĕнчен Литва, Латви тата Эстони тухнине йышăнать.
1991 çулхи раштав, 25 СССР президенчĕ М. С. Горбачёв ĕçрен тухса каять. СССР патшалăх тытăмĕ хăй тĕллĕн арканать.
СССР административлă-территори пайланăвĕ
| виçе |
территори, пин км² |
халăх йышĕ, пин çын (1966) |
халăх йышĕ, пин çын (1989) |
хула йышĕ |
хеп йышĕ |
адм.тĕпĕ |
| РСФСР |
17075,4 |
126561 |
147386 |
932 |
1786 |
Мускав |
УССР |
601,0 |
45516 |
51704 |
370 |
829 |
Кейӳ |
| БССР |
207,6 |
8633 |
10200 |
74 |
126 |
Минск |
| Узбек ССРĕ |
449,6 |
10581 |
19906 |
37 |
78 |
Ташкент |
| Казах ССРĕ |
2715,1 |
12129 |
16538 |
62 |
165 |
Алма-Ата |
| Грузи ССРĕ |
69,7 |
4548 |
5449 |
45 |
54 |
Тбилиси |
| Азербайджан ССРĕ |
86,6 |
4660 |
7029 |
45 |
116 |
Баку |
| Литва ССРĕ |
65,2 |
2986 |
3690 |
91 |
23 |
Вильнюс |
| Молдави ССРĕ |
33,7 |
3368 |
4341 |
20 |
29 |
Кишинёв |
| Латви ССРĕ |
63,7 |
2262 |
2681 |
54 |
35 |
Рига |
| Киргиз ССРĕ |
198,5 |
2652 |
4291 |
15 |
32 |
Фрунзе |
| Таджик ССРĕ |
143,1 |
2579 |
5112 |
17 |
30 |
Душанбе |
| Армян ССРĕ |
29,8 |
2194 |
3283 |
23 |
27 |
Ереван |
| Туркмен ССРĕ |
488,1 |
1914 |
3534 |
14 |
64 |
Ашхабад |
| Эстон ССРĕ |
45,1 |
1285 |
1573 |
33 |
24 |
Таллин |
| СССР |
22402,2 |
231868 |
286717 |
1832 |
3418 |
Мускав |
Халăх
-
СССР республикисенчи халăх йышĕн улшăнăвĕ:
| республика |
1913 |
1926 |
1939 |
1950 |
1959 |
1966 |
1970 |
1973 |
1979 |
1987 |
1989 |
1991 |
| РСФСР |
89900 |
92737 |
108379 |
|
117534 |
126561 |
130079 |
132151 |
137410 |
145311 |
147386 |
148548 |
| УССР |
35210 |
29515 |
40469 |
|
41869 |
45516 |
47127 |
48243 |
49609 |
51201 |
51704 |
51944 |
| БССР |
6899 |
4983 |
8910 |
|
8055 |
8633 |
9002 |
9202 |
9533 |
10078 |
10200 |
10260 |
| Узбек ССРĕ |
4366 |
4660 |
6440 |
|
8261 |
10581 |
11960 |
12902 |
15389 |
19026 |
19906 |
20708 |
| Казах ССРĕ |
5565 |
6037 |
5990 |
|
9154 |
12129 |
12849 |
13705 |
14684 |
16244 |
16538 |
16793 |
| Грузи ССРĕ |
2601 |
2677 |
3540 |
|
4044 |
4548 |
4686 |
4838 |
4993 |
5266 |
5449 |
5464 |
| Азербайджан ССРĕ |
2339 |
2314 |
3205 |
|
3698 |
4660 |
5117 |
5420 |
6027 |
6811 |
7029 |
7137 |
| Литва ССРĕ |
|
|
2880 |
|
2711 |
2986 |
3128 |
3234 |
3392 |
3641 |
3690 |
3728 |
| Молдави ССР |
2056 |
242 |
2452 |
2290 |
2885 |
3368 |
3569 |
3721 |
3950 |
4185 |
4341 |
4366 |
| Латви ССРĕ |
|
|
1885 |
|
2093 |
2262 |
2364 |
2430 |
2503 |
2647 |
2681 |
2681 |
| Киргиз ССРĕ |
864 |
1002 |
1458 |
|
2066 |
2652 |
2933 |
3145 |
3523 |
4143 |
4291 |
4422 |
| Таджик ССРĕ |
1034 |
1032 |
1484 |
|
1981 |
2579 |
2900 |
3194 |
3806 |
4807 |
5112 |
5358 |
| Армян ССРĕ |
1000 |
881 |
1282 |
|
1763 |
2194 |
2492 |
2672 |
3037 |
3412 |
3283 |
3376 |
| Туркмен ССРĕ |
1042 |
998 |
1252 |
|
1516 |
1914 |
2159 |
2364 |
2765 |
3361 |
3534 |
3576 |
| Эстони ССРĕ |
|
|
1052 |
|
1197 |
1285 |
1356 |
1405 |
1465 |
1556 |
1573 |
1582 |
| СССР |
159200 |
147028 |
190678 |
178500 |
208827 |
231868 |
241720 |
248626 |
262085 |
281689 |
286717 |
289943 |
Кун-çулĕ
СССР арканса кайни çинчен 1991 çулхи раштавăн 8-мĕшĕнче пĕлтернĕ. Вăл кунах Пăхăнман Патшалăхсен Пĕрлешĕвне (ППП) йĕркеленĕ. 1991 çулхи раштавăн 25-26-мĕшĕсенче вара СССРа тĕнче правиллĕ субьект шайĕнчен кăларнă. Унăн прависем Раççей патшалăхне куçнă.
-
Вăрçă умĕнхи тапхăр (1923—1941)
-
-
1924 çулхи 50 пуспа кĕмĕл тенкĕ
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи (1941—1945)
-
Вăрçă хыççăнхи тапхăр (1945—1953)
«Хрущёв ăшăтăвĕ» (1953—1964)
-
-
-
-
Перестройка тата СССР арканăвĕ (1985—1991)
-
-
СССР экономики
-
СССР Хĕçпăшаллă вăйĕсем
Шаблон:СССР Хĕçпăшаллă вăйĕсем Шаблон:Совет Çарĕ Шаблон:РККА Шаблон:Чикĕ çарĕсем Шаблон:Шал çарĕсем Шаблон:Граждан хӳтĕлев çарĕсем
СССР-ти тĕн
-
СССР çинчен юрăсем
Асăрхаттарусем
Çавăн пекех пăхăр
Каçăсем
Шаблон:История России
Шаблон:СССР республикисем Шаблон:ВКЙ Шаблон:ЭПТ Шаблон:СССР темăсенче
Questions for article: СССР, Сојузот на Советските Социјалистички Републики, Химн на Съветския съюз (1944-1991), ссср-химн
|